Wetenschap — Ramsj

De man uit de toekomst

bwhontwerpers — Mon, 06 Jul 2026 08:43:05 +0000

John von Neumann was een invloedrijke wetenschapper wiens werk zichtbaar is in onder andere kernwapens, computers en smartphones. Ondanks zijn grote bijdragen aan wiskunde, economie, logica en quantumfysica, bleef hij minder beroemd dan Einstein. Zijn collega’s zagen hem als briljant en buitengewoon snel van geest. Volgens Ananyo Bhattacharya maakten zijn genialiteit en historische omstandigheden het mogelijk dat hij meerdere wetenschapsgebieden vernieuwde en blijvende impact had.

The post De man uit de toekomst appeared first on Ramsj.

Het N-woord

bwhontwerpers — Mon, 06 Jul 2026 08:43:04 +0000

In de achttiende en negentiende eeuw beschreven woordenboeken en naslagwerken ‘negers’ op racistische wijze en verspreidden zij mythen, zoals dat ze niet konden niezen. Deze stereotypering leidde tot schrijnende situaties, waaronder tentoonstellingen van zwarte mensen in Nederland rond 1900. ‘De geschiedenis van het n-woord’ weerspiegelt witte superioriteitswaan, wat ook zichtbaar is in het Nederlandse taalgebruik. Ewoud Sanders, taalhistoricus en journalist, onderzoekt deze beladen geschiedenis.

The post Het N-woord appeared first on Ramsj.

Over de Russische invloed op de Nederlandse cultuur

bwhontwerpers — Mon, 06 Jul 2026 08:43:04 +0000

Deze bundel is verschenen vanwege het twintigjarig jubileum van het Nederlands instituut in Petersburg en bevat bijdragen van diverse betrokkenen, zoals historici, wetenschappers, kunstenaars en vertalers. Hij is bedoeld voor iedereen die interesse heeft in de Russisch-Nederlandse relaties.

The post Over de Russische invloed op de Nederlandse cultuur appeared first on Ramsj.

Het wonder van complexe systemen

bwhontwerpers — Mon, 06 Jul 2026 08:43:04 +0000

In ‘Het wonder van complexe systemen’ deelt Giorgio Parisi zijn inzichten uit vijftig jaar onderzoek naar natuurkundige verschijnselen. Ooit een jonge student in Rome, is hij nu een internationaal erkend wetenschapper en Nobelprijswinnaar. Het boek belicht zijn baanbrekende werk aan deeltjes en spreeuwen, en vormt een ode aan de wetenschap.

The post Het wonder van complexe systemen appeared first on Ramsj.

Alles smelt

bwhontwerpers — Mon, 06 Jul 2026 08:43:04 +0000

De ijskappen en gletsjers van onze planeet zijn indrukwekkend, maar ook zeer kwetsbaar. Het ijs smelt in hoog tempo, waardoor unieke landschappen verdwijnen en de zeespiegel snel stijgt. Volgens Munneke en Van Calmthout is het tij nog niet helemaal gekeerd: snel stoppen met broeikasgassen kan een deel van het ijs redden en ernstige gevolgen voorkomen. Het lot van het ijs weerspiegelt hoe wij met de aarde omgaan.

The post Alles smelt appeared first on Ramsj.

De insectencrisis

bwhontwerpers — Mon, 06 Jul 2026 08:43:03 +0000

Millman toont aan wat er verloren gaat als insecten verdwijnen, zoals bloemen, vogels en ons voedsel. In zijn boek beschrijft hij hoe insecten wereldwijd sterk afnemen, soms met meer dan 90%. Ook legt hij uit waarom deze terugloop zo gevaarlijk is: zonder insecten lopen landbouw, vogels, vissen en ons leven gevaar. Het boek is tegelijk een wake-upcall en een eerbetoon aan insecten.

The post De insectencrisis appeared first on Ramsj.

Op de huid van de heide

bwhontwerpers — Mon, 06 Jul 2026 08:43:03 +0000

Als bioloog onderzoekt Piet J. van den Hout de natuur jarenlang op basis van hypothesen. Hij doet prachtig en nuttig werk, maar realiseert zich gaandeweg dat hij als wetenschapper iets is kwijtgeraakt, iets wat hij in zijn jeugd nog had en waarvan het gemis steeds sterker wordt. Want waar is de betovering door de natuur gebleven? Van den Hout verlaat de wetenschap en wandelt de Regte Heide op, een door bossen en beekdalen omgeven heidegebied even ten zuiden van Tilburg. Een jaar lang kijkt hij, zonder vooraf opgestelde onderzoeksvraag, tot in de kleinste details naar het leven van dieren, planten en schimmels, naar hun samenwerking en hun strijd. Natuurlijk blijft hij ook de wetenschapper die wil begrijpen, maar hij gaat verder. Hij begeeft zich steeds dieper in de leefwereld van de vaste en tijdelijke bewoners van het gebied. Dat levert intieme ontmoetingen op met dieren die gaandeweg bekenden worden en hem weer terug weten te gidsen naar een wereld die hij lange tijd kwijt was.

The post Op de huid van de heide appeared first on Ramsj.

Het universum in een doos

bwhontwerpers — Mon, 06 Jul 2026 08:43:03 +0000

Kosmologie is een lastige wetenschap. Niemand kan immers zijn eigen sterren, planeten of sterrenstelsels maken om zijn theorieën te testen. Maar de afgelopen decennia is er een nieuw soort natuurkunde ontstaan om de kloof tussen theorie en experiment te dichten. Door gebruik te maken van de kracht van moderne supercomputers, hebben kosmologen simulaties gebouwd die nieuwe inzichten bieden in de diepe geschiedenis van ons universum, waardoor eeuwenoude ideeën voor het eerst kunnen worden getest.

The post Het universum in een doos appeared first on Ramsj.

De toekomst van het verleden

bwhontwerpers — Fri, 29 May 2026 12:46:19 +0000

De klimaatcrisis vormt een directe en groeiende bedreiging voor historisch erfgoed wereldwijd. Door zeespiegelstijging, bodemdaling, verzilting, extreme weersomstandigheden, bosbranden en smeltende permafrost raken monumenten, archeologische vindplaatsen, musea en historische steden ernstig beschadigd of zelfs onherstelbaar verloren. Van Amsterdam tot VenetiÃ«, van Babylon tot Mohenjo Daro en van SiberiÃ« tot New Orleans: overal laat klimaatverandering sporen na in het tastbare verleden. Musea en erfgoedinstellingen reageren al met noodmaatregelen, zoals het verplaatsen van collecties naar klimaatbestendige depots. Het boek De toekomst van het verleden biedt voor het eerst een integraal overzicht van dit urgente vraagstuk en verkent mogelijke oplossingen. Daarbij is er bijzondere aandacht voor Nederland, waar erfgoed en landschap historisch nauw verweven zijn en waar de stijgende zeespiegel extra risico’s met zich meebrengt. Klimaatverandering dwingt tot een nieuwe omgang met geschiedenis. Erfgoed weerspiegelt niet langer alleen het verleden, maar waarschuwt ons ook voor de toekomst.

The post De toekomst van het verleden appeared first on Ramsj.

De snuiters

bwhontwerpers — Fri, 27 Mar 2026 07:30:12 +0000

Rhinogradentia zijn fictieve dieren, die zich voortbewogen met hun neus; het zijn als het ware ‘neusgangers’, of ‘snuiters’. Ze vertoonden de meest bizarre evolutionaire aanpassingen. Sommige konden vliegen, andere groeven als een mol, weer andere vingen insecten met hun neus. Ze leefden op een archipel in de Stille Oceaan, die al lang geleden in de golven verdwenen is, naar verluidt als gevolg van een atoomexplosie. Harald StÃ¼mpke publiceerde zijn boek over deze snuiters in 1961 en voegde er prachtige door hemzelf gemaakte tekeningen van de dieren aan toe. Jelle Reumer maakte een fraaie vertaling van deze klassieker en schreef een uitgebreide inleiding. Hij laat zien dat ‘De snuiters’ weliswaar een voorbeeld is van wetenschappelijke humor en fantasie, maar dat het geen onzin is. Het werk van Harald StÃ¼mpke is wel degelijk gebaseerd op verschillende evolutionaire principes.

The post De snuiters appeared first on Ramsj.

Het eiland dat Higgs heet

bwhontwerpers — Fri, 27 Mar 2026 07:30:11 +0000

Op 4 juli 2012 beleefde de natuurkunde een van de grootste triomfen van de moderne tijd. In experimenten op versnellerlab CERN in Genève was een nieuw deeltje gevonden waarover theoretici al tientallen jaren speculeerden. Het higgsdeeltje. De vondst van dat deeltje is als de ontdekking van een nieuw en onbekend eiland. Een nieuw werelddeel in een zee van kennis. Dat er ergens nieuw land bleek te zijn, zoals de theorie voorspelde, was al geweldig nieuws. Tien jaar later wordt het nieuwe werelddeel nog steeds intensief verkend, van de raadselachtige laaglanden tot de mistige hoogvlaktes. En liggen er verderop misschien nog meer eilanden? Tien jaar na de doorbraak wijzen medeontdekker van het higgsdeeltje Stan Bentvelsen en wetenschapsschrijver Martijn van Calmthout in ‘Het eiland dat Higgs’ heet op lichtvoetige wijze de weg in dit nieuwe werelddeel in de natuurkunde, en tonen de ongebaande paden. Want misschien ligt op het eiland Higgs wel het antwoord op die ene vraag: hoe werkt ons universum?

The post Het eiland dat Higgs heet appeared first on Ramsj.

De zee is niet van water