Exacte wetenschap — Ramsj

De man uit de toekomst

bwhontwerpers — Mon, 06 Jul 2026 08:43:05 +0000

John von Neumann was een invloedrijke wetenschapper wiens werk zichtbaar is in onder andere kernwapens, computers en smartphones. Ondanks zijn grote bijdragen aan wiskunde, economie, logica en quantumfysica, bleef hij minder beroemd dan Einstein. Zijn collega’s zagen hem als briljant en buitengewoon snel van geest. Volgens Ananyo Bhattacharya maakten zijn genialiteit en historische omstandigheden het mogelijk dat hij meerdere wetenschapsgebieden vernieuwde en blijvende impact had.

The post De man uit de toekomst appeared first on Ramsj.

Het wonder van complexe systemen

bwhontwerpers — Mon, 06 Jul 2026 08:43:04 +0000

In ‘Het wonder van complexe systemen’ deelt Giorgio Parisi zijn inzichten uit vijftig jaar onderzoek naar natuurkundige verschijnselen. Ooit een jonge student in Rome, is hij nu een internationaal erkend wetenschapper en Nobelprijswinnaar. Het boek belicht zijn baanbrekende werk aan deeltjes en spreeuwen, en vormt een ode aan de wetenschap.

The post Het wonder van complexe systemen appeared first on Ramsj.

Alles smelt

bwhontwerpers — Mon, 06 Jul 2026 08:43:04 +0000

De ijskappen en gletsjers van onze planeet zijn indrukwekkend, maar ook zeer kwetsbaar. Het ijs smelt in hoog tempo, waardoor unieke landschappen verdwijnen en de zeespiegel snel stijgt. Volgens Munneke en Van Calmthout is het tij nog niet helemaal gekeerd: snel stoppen met broeikasgassen kan een deel van het ijs redden en ernstige gevolgen voorkomen. Het lot van het ijs weerspiegelt hoe wij met de aarde omgaan.

The post Alles smelt appeared first on Ramsj.

De insectencrisis

bwhontwerpers — Mon, 06 Jul 2026 08:43:03 +0000

Millman toont aan wat er verloren gaat als insecten verdwijnen, zoals bloemen, vogels en ons voedsel. In zijn boek beschrijft hij hoe insecten wereldwijd sterk afnemen, soms met meer dan 90%. Ook legt hij uit waarom deze terugloop zo gevaarlijk is: zonder insecten lopen landbouw, vogels, vissen en ons leven gevaar. Het boek is tegelijk een wake-upcall en een eerbetoon aan insecten.

The post De insectencrisis appeared first on Ramsj.

Op de huid van de heide

bwhontwerpers — Mon, 06 Jul 2026 08:43:03 +0000

Als bioloog onderzoekt Piet J. van den Hout de natuur jarenlang op basis van hypothesen. Hij doet prachtig en nuttig werk, maar realiseert zich gaandeweg dat hij als wetenschapper iets is kwijtgeraakt, iets wat hij in zijn jeugd nog had en waarvan het gemis steeds sterker wordt. Want waar is de betovering door de natuur gebleven? Van den Hout verlaat de wetenschap en wandelt de Regte Heide op, een door bossen en beekdalen omgeven heidegebied even ten zuiden van Tilburg. Een jaar lang kijkt hij, zonder vooraf opgestelde onderzoeksvraag, tot in de kleinste details naar het leven van dieren, planten en schimmels, naar hun samenwerking en hun strijd. Natuurlijk blijft hij ook de wetenschapper die wil begrijpen, maar hij gaat verder. Hij begeeft zich steeds dieper in de leefwereld van de vaste en tijdelijke bewoners van het gebied. Dat levert intieme ontmoetingen op met dieren die gaandeweg bekenden worden en hem weer terug weten te gidsen naar een wereld die hij lange tijd kwijt was.

The post Op de huid van de heide appeared first on Ramsj.

Het universum in een doos

bwhontwerpers — Mon, 06 Jul 2026 08:43:03 +0000

Kosmologie is een lastige wetenschap. Niemand kan immers zijn eigen sterren, planeten of sterrenstelsels maken om zijn theorieën te testen. Maar de afgelopen decennia is er een nieuw soort natuurkunde ontstaan om de kloof tussen theorie en experiment te dichten. Door gebruik te maken van de kracht van moderne supercomputers, hebben kosmologen simulaties gebouwd die nieuwe inzichten bieden in de diepe geschiedenis van ons universum, waardoor eeuwenoude ideeën voor het eerst kunnen worden getest.

The post Het universum in een doos appeared first on Ramsj.

Het eiland dat Higgs heet

bwhontwerpers — Fri, 27 Mar 2026 07:30:11 +0000

Op 4 juli 2012 beleefde de natuurkunde een van de grootste triomfen van de moderne tijd. In experimenten op versnellerlab CERN in Genève was een nieuw deeltje gevonden waarover theoretici al tientallen jaren speculeerden. Het higgsdeeltje. De vondst van dat deeltje is als de ontdekking van een nieuw en onbekend eiland. Een nieuw werelddeel in een zee van kennis. Dat er ergens nieuw land bleek te zijn, zoals de theorie voorspelde, was al geweldig nieuws. Tien jaar later wordt het nieuwe werelddeel nog steeds intensief verkend, van de raadselachtige laaglanden tot de mistige hoogvlaktes. En liggen er verderop misschien nog meer eilanden? Tien jaar na de doorbraak wijzen medeontdekker van het higgsdeeltje Stan Bentvelsen en wetenschapsschrijver Martijn van Calmthout in ‘Het eiland dat Higgs’ heet op lichtvoetige wijze de weg in dit nieuwe werelddeel in de natuurkunde, en tonen de ongebaande paden. Want misschien ligt op het eiland Higgs wel het antwoord op die ene vraag: hoe werkt ons universum?

The post Het eiland dat Higgs heet appeared first on Ramsj.

Stephen Hawking

bwhontwerpers — Fri, 31 May 2024 09:32:28 +0000

Stephen Hawking was een van de bekendste wetenschappers ter wereld. Leonard Mlodinow, net als Hawking theoretisch fysicus, schreef met hem twee wereldberoemde boeken: Het grote ontwerp (2010) en Een kleine geschiedenis van de tijd (2013). Tijdens het schrijven werden de twee goede vrienden. Mlodinow maakte Hawking van heel dichtbij mee. In dit boek maak je via Mlodinow kennis met een briljante, ondeugende en vriendelijke man. Je leert over zijn ontdekkingen, maar vooral over zijn leven: over de worsteling met zijn ziekte, over de innige relaties die hij had met de mensen om hem heen en over escapades ? zoals een wiebelige boottocht over een rivier in Cambridge ? die menig medisch specialist zou hebben afgeraden.

The post Stephen Hawking appeared first on Ramsj.

Op zoek naar het recept van het universum

bwhontwerpers — Fri, 31 May 2024 09:32:28 +0000

De bekende astrofysicus en wetenschapspionier Carl Sagan stelde al in de jaren tachtig: Om te begrijpen hoe je een appeltaart bakt, moet je eerst het heelal uitvinden. GeÃ¯nspireerd door die legendarische woorden gaat de Britse natuurkundige Harry Cliff op zoek naar de fundamentele materie waaruit het heelal bestaat. Cliff vertelt over kosmische ovens van biljoenen graden, een bereidingstijd van 13,8 miljard jaar en een allesverzengende hitte die het universum op raadselachtige wijze heeft overleefd. In opmerkelijk heldere bewoordingen onthult Harry Cliff de meest actuele inzichten over het ontstaan van het heelal, het mysterieuze verschijnsel van antimaterie en spookachtige deeltjes als de neutrino. Hij neemt ons mee op een van de meest uitdagende ontdekkingstochten die de mens ooit heeft ondernomen: die naar de bron van ons bestaan.

The post Op zoek naar het recept van het universum appeared first on Ramsj.

De betoverende werkelijkheid

bwhontwerpers — Fri, 31 May 2024 09:32:28 +0000

De zon die uit een emoe-ei zou zijn gekomen en een niezende reus die aardbevingen veroorzaakt zou hebben? Door de eeuwen heen hebben mensen fantastische verhalen bedacht om allerlei verschijnselen te verklaren. In deze wetenschappelijke ontdekkingstocht laat de wereldberoemde evolutiebioloog Richard Dawkins zien hoe het echt zit met de regenboog, de eerste mens, tsunami’s, vallende sterren, dag en nacht, zomer en winter, buitenaards leven en nog heel veel meer. De wetenschappelijke werkelijkheid blijkt ontzagwekkend mooi en betoverend, en oneindig magischer te zijn dan de oeroude mythen. Met de tekeningen van de bekende Harry Potter-illustrator Dave McKean vormt De betoverende werkelijkheid een fantastische lofzang op het leven van ons, de dieren en planten, en alles om ons heen.

The post De betoverende werkelijkheid appeared first on Ramsj.

De zon

bwhontwerpers — Fri, 31 May 2024 09:32:28 +0000

De zon is niet alleen het centrum, maar ook een van de grootste mysteries van ons zonnestelsel. Dit boek vol prachtige foto?s neemt je mee langs raadselachtige zonnevlekken en de aard van de corona. Het vertelt over het sluimerende gevaar van zonnevlammen voor het leven op aarde en onthult hoe de zon uiteindelijk aan haar einde zal komen. Een nieuwe generatie ruimtesondes komt momenteel dichter bij de zon dan ooit tevoren. Dat levert een schat aan nieuwe informatie op over onze rebelse ster. Daarom is nu het perfecte moment om zowel achteruit als vooruit te kijken: achteruit naar een tijd waarin de zon niet meer dan een bol aan de hemel was, en vooruit naar de berg aan nieuwe kennis die we over dit hemellichaam op zullen doen. De zon onderzoekt onze langdurige fascinatie voor die gele hemelbol: van oud bijgeloof, via vroege wetenschappelijke studies, tot een up-to-date overzicht van alles wat we weten en alles wat nog steeds een groot raadsel vormt.

The post De zon appeared first on Ramsj.

Natura Morte

bwhontwerpers — Wed, 20 Dec 2023 12:16:23 +0000

Ons land telt een aantal natuurhistorische musea. Eén grote, een krap dozijn kleinere en een hele rits kleintjes. Allemaal verzamelen ze objecten uit de levende, de verloren en de dode natuur, zaden en zoogdieren, opgeprikte insecten en opgezette vogels, gedroogde planten, schelpen, monsters en vreemde beesten op sap. Gezamenlijk beheren ze een onvervangbare schat, de weerslag van wat ‘biodiversiteit’ in haar meest oorspronkelijke vorm kan zijn. Zonder fossielen is biodiversiteit een uit de lucht gevallen en onbegrijpelijk fenomeen. Fossielen laten zien waar we vandaan komen. Natuurhistorische musea zijn de archieven van het leven. Wie zich om de natuur van nu en van de toekomst bekommert, om de aarde en het milieu, kan niet om de fossielen heen. Paleoprofessor Jelle Reumer gidst de lezer langs de paleontologische rijkdom van de natuurhistorische musea in Nederland en Brussel. Hij bespreekt als bevlogen docent de relikwieën van oermens en oeros, de versteende knekels van Bleke Bèr de Maastrichtse Maashagedis, het schedeldek van Leidse Piet, en de overblijfselen van Krijn de Zeeuwse Neanderthaler. Jelle Reumer slaagt er met zijn grenzeloze nieuwsgierigheid, en natuurlijke verwondering in de lezer telkens een fossiele rilling te bezorgen ten overstaan van de fysieke dierlijke oerresten. De rommelige reliekschrijnen zijn uitgebannen, de geur van negentiende-eeuwse wetenschap is opgetrokken: de kunstwerken van de fossiele hakmeesters en preparateurs staan, liggen en hangen te pronken in de rijksschatkamers van de verloren oertijd. Beleef de fossielen!

The post Natura Morte appeared first on Ramsj.

Nieuwsgierig tot op het bot

bwhontwerpers — Wed, 09 Aug 2023 07:43:42 +0000

Jos van den Broek is de ‘homo ludens’ pur sang. De spelende mens. En dat zie je terug in ‘Nieuwsgierig tot op het bot’. Hij experimenteert, onderzoekt, vraagt zich af en dan gebeurt het: hij maakt van zijn zolder, van zijn tuin, waar hij ook is, een laboratorium om zijn nieuwsgierigheid te bevredigen. De vraag die hij zich voortdurend stelt, is: hoe zit de wereld in elkaar? Aan de hand van experimenten probeert hij antwoorden te vinden: hij laat een dode mol opeten door doodgravers en hij onderzoekt zijn eigen poep en pies, gewoon omdat het kan. Hij voert een vergelijkend warenonderzoek uit met verschillende merken wegwerpluiers, inlegkruisjes en tampons. En kijkt of je een lijk milieuvriendelijker kunt verwerken, met een kwartel van de poelier. Smerig misschien, maar het zijn geen draken van experimenten: dit is spelend en experimenterend leren. De experimenten zijn niet per se om na te doen, maar om te inspireren. Lees en geniet: en vooral, ga je gang en geef je nieuwsgierigheid alle ruimte!

The post Nieuwsgierig tot op het bot appeared first on Ramsj.

Het verhaal van de maan

bwhontwerpers — Wed, 09 Aug 2023 07:43:41 +0000

Twintigduizend jaar geleden werden de eerste kalenders gemaakt die waren gebaseerd op de bewegingen van de maan. Als de prehistorische mens naar de hemel keek, zag hij dezelfde maan als wij vandaag de dag. De maan is een vaste waarde in ons bestaan. Er is nog steeds een weekdag naar haar vernoemd, en ook de maand is afgeleid van het woord maan. De maan speelt daarnaast een rol in veel mythes en religies: ze is god of godin, beïnvloedt het karakter van ons stervelingen, en ze wordt al millennia lang aanbeden. Maar ze dicteert ook de tijd en het tempo van het leven op aarde. Door haar zijn er eb en vloed. En zijn wij mensen niet gemaakt van hetzelfde sterrenstof als de maan?

The post Het verhaal van de maan appeared first on Ramsj.

Mummies

bwhontwerpers — Fri, 06 Jan 2023 07:42:13 +0000

Bij mummies denkt iedereen aan Egypte en aan ingewikkelde lichamen van farao’s, priesters, gewone mensen en zelfs dieren. Duizenden jaren voordat de Egyptenaren hun doden mummificeerden, was echter ook in Peru en Chili al sprake van het conserveren van lichamen voor de eeuwigheid. Het is maar weinig bekend dat mummies eigenlijk op alle continenten te vinden zijn, en dat er tal van mummies zijn die door natuurlijke oorzaken geconserveerd werden. ‘Mummies’ geeft een boeiend overzicht van mummies uit de hele wereld. Daarbij wordt uitgebreid verteld over het wetenschappelijk onderzoek dat de laatste jaren bijzondere resultaten heeft opgeleverd.

The post Mummies appeared first on Ramsj.

Deining in de ruimtetijd

bwhontwerpers — Fri, 06 Jan 2023 07:41:56 +0000

Het is al de wetenschappelijke doorbraak van de eeuw genoemd: de ontdekking van zwaartekrachtgolven in het heelal. In februari 2016 maakten wetenschappers bekend dat die minuscule trillingen in de ruimtetijd nu eindelijk echt zijn waargenomen, precies een eeuw nadat zij door Albert Einstein werden voorspeld. Niet alleen vormen ze het ontbrekende puzzelstukje in Einsteins algemene relativiteitstheorie, ze werpen ook nieuw licht op nog nauwelijks begrepen verschijnselen zoals zwarte gaten en de oerknal. In ‘Deining in de ruimtetijd’ beschrijft Govert Schilling verleden en toekomst van de jacht op zwaartekrachtgolven, met kleurrijke anekdotes over menselijke missers én menselijk doorzettingsvermogen.

The post Deining in de ruimtetijd appeared first on Ramsj.

Kans op chocoladetaart

bwhontwerpers — Tue, 30 Aug 2022 08:26:30 +0000

Een kop verse koffie, een herinnering uit de lagereschooltijd of de spelcomputer van zoonlief, Sylvia Wenmackers neemt alledaagse observaties als vertrekpunt om intrigerende vragen uit de fysica, wiskunde of filosofie aan te snijden. Als geen ander slaagt ze erin om de wetenschap van het herkenbare te verklaren. Een ode aan de verwondering, gebracht door een scherpzinnige en originele geest. Precies deze kwaliteiten weet Sylvia Wenmackers in haar boeiende essays te verbinden. Ze onthult even gemakkelijk de verborgen wetenschap achter alledaagse verschijnselen, als de schoonheid van hogere mathematische sferen.

The post Kans op chocoladetaart appeared first on Ramsj.

Maanmissies

bwhontwerpers — Fri, 27 Aug 2021 12:53:17 +0000

‘THAT’S ONE SMALL STEP FOR MAN, ONE GIANT LEAP FOR MANKIND’. Met deze woorden markeert Neil Armstrong het hoogtepunt van een van de meest gedurfde expedities die de mens ooit ondernomen heeft en het begin van een nieuw tijdperk. ‘Maanmissies’ traceert onze expedities naar de maan van het begin van de Duitse V1’s en V2’s in de Tweede Wereldoorlog, naar het baanbrekende avontuur van het Apolloprogramma om vervolgens te eindigen met toekomstige expedities van China, Japan en Europa. Een gratis app activeert speciale interactieve pagina’s waardoor de lezer Armstrongs eerste stappen kan volgen, zijn eigen Lunar Module kan onderzoeken en zeldzame documenten kan inzien. We vieren het succes van Apollo 8, het eerste bemande ruimteschip dat een baan om de aarde heeft gemaakt, we verbazen ons over Apollo 11 en we ondergaan dezelfde gevaren als de bemanning van de noodlottige Apollo 13. Een ode aan 50 jaar ruimtevaart.

The post Maanmissies appeared first on Ramsj.

Horizonnen

bwhontwerpers — Wed, 25 Aug 2021 13:53:30 +0000

Jan Hendrik Oort was een van de giganten van de Nederlandse wetenschap in de twintigste eeuw. Hij was een belangrijke bijdrager aan ons inzicht in vele aspecten van de sterrenkunde; van de oorsprong van kometen en supernovaresten tot het heelal op grote schaal. Oort legde de basis van de studie van de structuur en dynamica van ons Melkwegstelsel, voortbouwend op het werk van zijn grote leermeester Jacobus C. Kapteyn. Hij was de initiator van de radioastronomie en grondlegger van de Europese Sterrenwacht in Chili. ‘Horizonnen’ is gebaseerd op een diepgaande studie van Oorts uitgebreide professionele en persoonlijke archieven en gesprekken met Oorts vroegere collega’s en leden van zijn familie.

The post Horizonnen appeared first on Ramsj.

Cardano

bwhontwerpers — Tue, 25 May 2021 14:06:29 +0000

‘Cardano of het handboek van de kwantumastroloog’ is behalve een biografie van ‘uomo universale’ Gerolamo Cardano (1501-1576) ook een introductie op de kwantumfysica. Gerolamo Cardano was een uomo universale die leefde in de zestiende eeuw. Hij was gokker, uitvinder, astroloog, filosoof, jurist en medicus. Cardano was betrokken bij de ontdekking van het complex rekenen en de kansberekening, en is daarmee in feite de vader van de kwantumtheorie. Michael Brooks gaat in gesprek met Cardano, en legt de lezer en passant de basisbeginselen van de kwantumfysica uit.

The post Cardano appeared first on Ramsj.