Van Tilt — Ramsj

Mannen van de microscoop

bwhontwerpers — Thu, 17 Jul 2025 07:52:55 +0000

Gee?nthousiasmeerd door Darwin en de Duitse embryologie trokken aan het eind van de negentiende eeuw Nederlandse ontwikkelingsbiologen vanuit hun nieuwe laboratoria naar buiten. Hun leidsman was Pieter Harting: dankzij hem bekeken en vergeleken studenten onder de microscoop nauwkeurig de ontwikkelingsstadia van verschillende plant- en diersoorten. Konden zij sporen van het evolutionaire verleden vinden in de wijze waarop flora en fauna zich nu ontwikkelden? Vanaf 1872 reisden Nederlandse studenten naar het prestigieuze internationale zoo?logische station in Napels, pal aan de kust, om daar de nieuwste technieken te leren. Dit kon dankzij een door de overheid ingesteld nationaal stipendium, een primeur. De zoo?logen die daarvan terugkwamen, overtuigden de Nederlandse staat vervolgens om een eigen zoo?logisch station te steunen. In Den Helder kwam zo’n station tot stand dat visserijproblemen in de Rijn en de Noordzee te lijf ging. Plantenembryologen zetten in diezelfde periode in Buitenzorg (nu Bogor) in Nederlands-Indie? een groot botanisch-agronomisch instituut op, inclusief internationaal bezoekersstation, met grote gevolgen voor de koloniale economie. Mannen van de microscoop is de biografie van vier biologen (Pieter Harting, Ambrosius Hubrecht, Paulus Hoek en Melchior Treub) en hun lobby voor nationale en koloniale laboratoriumwetenschap. Zonder hen hadden het Nederlandse e?n het Indonesische wetenschapslandschap er vandaag de dag heel anders uitgezien.

The post Mannen van de microscoop appeared first on Ramsj.

Een meester zonder hamer

bwhontwerpers — Thu, 17 Jul 2025 07:52:55 +0000

De in januari overleden Pierre Boulez was een veelzijdig man die op al zijn terreinen een enorme invloed uitoefende, binnen en buiten zijn vaderland: componist, schrijver, dirigent, programmeur, oprichter van ensembles, initiator van nieuwe podia en directeur van een muziekinstituut. Aan al deze facetten zijn lijvige studies te wijden en voor een deel bestaan die reeds. Dit boek heeft een andere opzet. Het beschrijft die veelheid aan werkzaamheden, maar geeft eveneens aan in hoeverre het ene aspect een verlengstuk is van het andere en hoe de terreinen ook op zichzelf staan. Wat was de invloed van zijn context op Boulez en – veel interessanter – welke invloed had Boulez op zijn context? Daarmee is het uniek in de Boulez-literatuur en het eerste Nederlandstalige, omvangrijke portret van een van de grootste musici van zijn tijd en een van de invloedrijkste musici ooit. Een meester zonder hamer is een gezamenlijke uitgave van In de Walvis en Uitgeverij Vantilt.

The post Een meester zonder hamer appeared first on Ramsj.

Koorbanken in Brabant 1425-1550

bwhontwerpers — Thu, 17 Jul 2025 07:52:54 +0000

Koorbanken in Brabant 1425?1550′ van Christel Theunissen is een diepgravende kunsthistorische studie over het beeldsnijwerk op laatmiddeleeuwse houten koorbanken in Brabant. Het boek onthult de vakmanschap en symboliek van schrijnwerkers tussen 1425 en 1550, met rijk geïllustreerde analyses en een Engelse samenvatting.

The post Koorbanken in Brabant 1425-1550 appeared first on Ramsj.

Het woord is aan de onderkant

bwhontwerpers — Thu, 17 Jul 2025 07:52:54 +0000

Eind zeventiende eeuw verschijnen tien Nederlandse romans waarin allerlei randfiguren vertellen over hun leven aan de onderkant van de maatschappij. De vertellers slaan twee vliegen in één klap: zij kunnen breeduit over seks schrijven en hun kritiek op de hypocriete maatschappij spuien. Het woord is aan de onderkant onderzoekt waarom juist aan het einde van de zeventiende eeuw bij Nederlandse auteurs (en lezers) interesse ontstond voor pornografie. De gematigde brave burger maakt in deze studie korte tijd plaats voor de radicale libertijn, die heilige huisjes omver trapt en de onderkant bovenhaalt.

The post Het woord is aan de onderkant appeared first on Ramsj.

Europese papieren

bwhontwerpers — Thu, 17 Jul 2025 07:52:53 +0000

De twintigste eeuw begon met een oerknal. Kort na de hete zomer van 1914 leek het vrije culturele grensverkeer voorgoed verleden tijd. Maar de droom van een Europese republiek der letteren was niet zomaar vervlogen. Velen spanden zich in om de betrekkingen tussen Nederland en de omringende landen te herstellen en literatuur speelde daarbij een belangrijke rol. Als klein land tussen grote mogendheden was Nederland sterk ontvankelijk voor invloeden van buiten. In Europese papieren trekt een bonte stoet dichters en denkers voorbij. Zij stelden zich in verbinding met geestverwanten uit het buitenland en scherpten hun pen aan het werk van buitenlandse kunstenaars. Hun inspanningen raakten aan de grote kwesties uit het interbellum: politieke radicalisering, levensbeschouwelijke polarisatie, economische malaise en aanzwellende migratiestromen. Albert Verwey, Martinus Nijhoff, Menno ter Braak en E. du Perron hebben naam gehouden, maar minstens zo boeiend zijn de verrichtingen van hun inmiddels vergeten maar niet minder kleurrijke tijdgenoten. Wie waren deze Nederlandse schrijvers, critici, vertalers en andere bemiddelaars, welke posities namen ze in en wat stond er voor hen op het spel?

The post Europese papieren appeared first on Ramsj.

Door gelijkheid gegrepen

bwhontwerpers — Thu, 17 Jul 2025 07:52:53 +0000

In de late achttiende eeuw vond er in Nederland een politieke aardverschuiving plaats. De Bataafse Revolutie van 1795 maakte een einde aan de lange bestuurlijke traditie van de Republiek der Zeven Provinciën, waarin stadhouders en regenten de dienst hadden uitgemaakt. Revolutiegezinde Nederlanders gingen aan de slag met de invoering van een democratie, gebaseerd op de radicale nieuwe gedachte dat alle mensen gelijk zijn en een stem in de politiek verdienen. Deze en andere hervormingen werden vastgelegd in de eerste Nederlandse grondwet, de Staatsregeling van 1798. In Door gelijkheid gegrepen laat Mart Rutjes zien welke ideeën en argumenten aan de basis stonden van de grondslagen van de moderne rechtsstaat. De verhitte debatten uit de late achttiende eeuw tonen dat de belangrijkste van deze ideeën, het radicale gelijkheidsideaal, inzet werd van een politieke strijd die bepalend is geweest voor de ontwikkeling van de Nederlandse politiek. Mart Rutjes is docent Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit. Hij promoveerde in 2012 aan de Universiteit van Amsterdam op zijn onderzoek naar het politieke denken tijdens de Bataafse Republiek (1795-1806). Zijn onderzoek maakt deel uit van het project ‘The First Dutch Democracy: The Political World of the Batavian Republic, 1795-1801’ onder leiding van Niek van Sas en Wyger Velema.

The post Door gelijkheid gegrepen appeared first on Ramsj.

De publicatiefabriek

bwhontwerpers — Thu, 17 Jul 2025 07:52:52 +0000

De publicatiefabriek’ van Ruud Abma reconstrueert scherpzinnig de affaire rond sociaalpsycholoog Diederik Stapel en plaatst zijn wetenschappelijke fraude in de bredere context van de hedendaagse academische wereld. Abma analyseert met zorg zowel de persoonlijke drijfveren als het systeem dat academisch bedrog mogelijk maakte, en stelt de vraag of dit incident slechts het topje van de ijsberg is .

The post De publicatiefabriek appeared first on Ramsj.

Door ballingen onthaald

bwhontwerpers — Thu, 17 Jul 2025 07:52:51 +0000

De hugenotenzoon Élie Richard leidt een rustig leven in het Franse La Rochelle, maar belandt na het overlijden van zijn vader in een crisis. De kans om met zijn tante mee te gaan naar Nederland laat hij daarom niet lopen. Onderweg doet Élie Parijs aan en ziet de pracht van het hof van Versailles. Frankrijk is in oorlog met een alliantie van staten waarvan ook de Republiek deel uitmaakt. Dat weerhoudt hem er echter niet van de grens over te steken en het gebied van de vijand te doorkruisen. Via Brussel en Antwerpen bereikt hij Nederland. In Amsterdam verblijft hij bij verwanten – namen noemt hij niet – en verkent van daaruit de Republiek. Al zijn ervaringen beschrijft Élie Richard in een bijzonder reisverslag, dat nu voor het eerst wordt uitgegeven in een rijk geïllustreerde editie. Families als die van Élie Richard zijn er veel in het Nederland van de vroege achttiende eeuw. Na het afschaffen van de godsdienstvrijheid ontvluchten Franse hugenoten hun vaderland en vestigen zich in de Republiek. Zij vormen een veelal onzichtbaar, maar effectief netwerk, waarvan Élie dankbaar gebruikmaakt. Discreet laat hij in zijn verslag ongenoemd wie zijn gastheren zijn, maar onbedoeld biedt hij een fascinerend inkijkje in een verborgen wereld.

The post Door ballingen onthaald appeared first on Ramsj.

Sterke verhalen

bwhontwerpers — Thu, 17 Jul 2025 07:52:51 +0000

Sterke verhalen’ biedt een historische caleidoscoop van de rijke Nederlandse vertelcultuur. Verhalen die tot op de dag van vandaag bekend zijn, hebben een boeiend, maar vaak onbekend verleden – denk aan Expeditie Robinson of de Disneyverfilming van Assepoester. Weinig mensen weten dat de roem van veel van deze verhalen teruggaat op 18e- en 19e-eeuwse cents- of kinderprenten. Deze prenten kenden een immense verspreiding in Nederland en België en maakten sommige verhalen zo bekend, dat ze tot de canon van ons cultureel erfgoed zijn gaan behoren. Naast prenten komen in Sterke verhalen ook andere populaire media aan bod: liedbladen, volksboeken, blijspelen, almanakken, strips, toverlantaarns en films. Een zestal hoofdstukken voert langs heiligen en duivels (Genoveva en Faust), schurken en potsenmakers (Cartouche en Uilenspiegel), pioniers en avonturiers (Robinson Crusoe en de baron van Munchhausen), stiefmoeders en menseneters Assepoester en Klein Duimpje), pantoffelhelden en echtbrekers (Jan de Wasser en Urbanus) en luilakken en narren (Luilekkerland en de Omgekeerde Wereld). Sterke verhalen laat zien hoe populaire verhalen werden verteld en verspreid, hoe ze steeds een nieuwe gedaante aannamen en hoe ze terechtkwamen in diverse populaire media. Ze bewijzen dat erfgoed niet stilletjes rust in magazijnen, maar een voedingsbron is voor tijdloze creativiteit. Jeroen Salman is onderzoeker aan het Instituut voor Cultureelwetenschappelijk onderzoek aan de Universiteit Utrecht. Hij is gespecialiseerd in almanakken, pamfletten, kinderboeken en andere populaire historische lectuur.

The post Sterke verhalen appeared first on Ramsj.

De stad als vaderland

bwhontwerpers — Thu, 17 Jul 2025 07:52:50 +0000

In de eeuw tussen de veldslagen bij Waterloo (1815) en de Marne (1914) verheerlijkten geschiedbeoefenaars in heel Nederland en België de geschiedenis van het vaderland. Daarvoor beriepen zij zich mede op het roemrijke verleden van de vele steden in de Lage Landen. Bij stadsbewoners riep dat wisselende reacties op. Velen werkten enthousiast mee aan de vaderlandscultus, maar anderen lieten hun ongenoegen blijken over de marginale positie van de eigen stad in het grotere nationale verhaal. De stad als vaderland concentreert zich op de bewoners van Brugge, Leeuwarden en Maastricht. Drie provinciesteden die hun ooit zelfbewuste en autonome positie binnen de natiestaat hadden verloren. Geleerde bewoners van deze steden voerden daarom een intensieve stedelijke identiteitspolitiek op basis van dat verloren verleden. Met geschiedschrijving en literatuur, stoeten en standbeelden, monumentenzorg en toerisme herdachten zij de stadsgeschiedenis. De stad als vaderland onderzoekt de wijze waarop zij zich de nationale identiteit toe-eigenden, maar ook ter discussie stelden.

The post De stad als vaderland appeared first on Ramsj.

Bouwmeesters, zedenmeesters

bwhontwerpers — Thu, 17 Jul 2025 07:52:50 +0000

In de negentiende eeuw stond geschiedenis in hoog aanzien. Talloze geschiedbeoefenaars togen aan het werk om zo veel mogelijk historische kennis te vergaren en in te zetten tot nut van de natie, de regio of zelfs de eigen familie. Pieter Huistra volgt hun bezigheden in Bouwmeesters, zedenmeesters op de voet: in kelders en op zolders als zij oude documenten zoeken, op akkers en in het veld als zij oude scherven vinden, maar ook in de collegezaal waar zij karakter bij hun studenten proberen aan te kweken. En zelfs in het strijdperk, waar ze hun eigen eer en die van historische figuren verdedigen. Bouwmeesters, zedenmeesters toont in detail een wereld met een onstilbare honger naar nationale, regionale en lokale geschiedenis, met ambities om die geschiedenis in te zetten voor hogere doelen en met het verlangen om in direct contact te treden met het verleden.

The post Bouwmeesters, zedenmeesters appeared first on Ramsj.

Pro Patria et Patienti

bwhontwerpers — Wed, 09 Jul 2025 18:58:41 +0000

In oorlogsreportages lijkt de medische zorg vaak een haven van vrede in een oceaan van geweld. De ziekenhuizen worden gerund door onbaatzuchtige artsen en verpleegkundigen, die maar één ding willen: het beste voor hun patiënten. Het hospitaal staat zogezegd buiten de oorlog. Maar dat beeld is onjuist, want medische zorg is een integraal onderdeel van de oorlogsvoering. In Pro Patria et Patienti beschrijft Leo van Bergen de ontwikkeling van de Nederlandse militaire geneeskunde gedurende anderhalve eeuw: vanaf de napoleontische tijd, via de Eerste en Tweede Wereldoorlog tot de daaropvolgende dekolonisatieoorlog. Uiteraard is er aandacht voor de opleiding en positie van de militair-geneeskundigen, maar ook de stelselmatige bezuinigingen die het werk bemoeilijken krijgen aandacht. En een terugkerend thema is de vraag of een ‘officier van gezondheid’ in conflictsituaties eerder handelt als militair of als arts: is hij een militair met een scalpel of een arts in uniform? Verschijnt in samenwerking met Nederlands Instituut voor Militaire Historie.

The post Pro Patria et Patienti appeared first on Ramsj.

Van velerlei pluimage

bwhontwerpers — Tue, 03 Jun 2025 09:11:41 +0000

Ambonezen, Javanen, Chinezen, Moren, mestiezen, krijgers, albino’s, en ook maki’s, vlinders, gekko’s, zeboe’s en een keur aan exotische vogels. In het midden van de zeventiende eeuw legde Andries Beeckman uit Zutphen de beeltenissen van vele inwoners en dieren uit Azië en Afrika vast in een unieke reeks waterverftekeningen. Dat was opmerkelijk, want tijdgenoten zagen liever af van de gevaarlijke reis naar de Oost en beperkten zich tot het kopiëren van bestaande prenten, niet zelden doorspekt met fabelachtige superlatieven en stereotypen. De pionier Beeckman speelde handig in op de vraag naar waarheidsgetrouwe illustraties en zijn tekeningen zijn daarom een belangrijk keerpunt in de visuele antropologie en de natuurhistorie van de zeventiende eeuw. Dit boek toont voor het eerst het volledige overzicht van deze reeks kleurrijke tekeningen in context van kunst en wetenschap. Met bijdragen van: Niels Bergervoet, Erlend de Groot, Caroline de Hart, Suzanne Jansen, Menno Jonker, Annelien Krul en Sanne Morsinkhof. Andries Beeckman (1628-1664) reisde als soldaat in dienst van de voc naar de Oost. Zijn schetsen ‘naar het leven’ geven een uniek beeld van de mensen en dieren die hij op zijn reizen tegenkwam en waren door hun natuurgetrouwheid al in de zeventiende eeuw ongekend populair.

The post Van velerlei pluimage appeared first on Ramsj.

Kwartiermakers in Amsterdam

bwhontwerpers — Tue, 03 Jun 2025 09:11:40 +0000

Stedelijke instellingen zetten een niet te miskennen stempel op de vorm van de stad en de transformatie daarvan in de loop van de tijd. Zij zijn opdrachtgevers van omvangrijke bouwwerken, die zelf weer belangrijke bouwstenen zijn van de structuur van de stad. Esther Gramsbergen analyseert drie gebieden in Amsterdam waarin instellingen van handel, bestuur, zorg, cultuur en wetenschap tussen 1580 en 1880 de ruimtelijke ontwikkeling aanjoegen en bepaalden. Het gaat om de omgeving van de Dam, waar het stadscentrum vorm krijgt door gebouwen die onderdak bieden aan bestuur en handel, om het kloosterkwartier in de Nes, waar de sociale en zorginstellingen de aanjagers zijn van het transformatieproces van de bestaande toestand, en om de Plantage, waar die rol wordt vervuld door culturele en wetenschappelijke instellingen. Een van de conclusies van ‘Kwartiermakers in Amsterdam’ is dat het voor de levensvatbaarheid van het historische centrum van de hoofdstad van het grootste belang is dat deze gebieden, brandpunten van het publieke leven, deze rol blijven vervullen en dat vernieuwing in het teken staat van het behoud van hun publieke betekenis.

The post Kwartiermakers in Amsterdam appeared first on Ramsj.

Nederlandse kunst in de wereld

bwhontwerpers — Tue, 03 Jun 2025 09:11:40 +0000

Transnationaal cultureel verkeer is tot nu toe vooral bekeken als verspreidingsproces van centrum naar periferie. In ‘Nederlandse kunst in de wereld’ staat de omgekeerde richting centraal: hoe vinden vanuit een relatief klein land als Nederland culturele producten hun weg naar andere landen en continenten? En hoe wordt in het buitenland over dit werk geoordeeld? Over ongeveer 2000 beeldend kunstenaars, 360 architecten en 100 schrijvers werd een schat aan informatie verzameld. De gevonden patronen van spreiding en waardering en van veranderingen daarin hebben de auteurs vastgelegd in tabellen en grafieken, in beschrijvingen en analyses van het culturele veld en in portretten van de carrières van individuele schrijvers, architecten en beeldend kunstenaars. Ook wordt aandacht besteed aan onder andere de verhouding tussen de private en publieke sector in de verbreiding en waardering van Nederlandse kunst, de rol van het cultuurbeleid en de verwijzing naar typisch Nederlandse eigenschappen in de promotie en de receptie van Nederlandse kunst in de wereld.

The post Nederlandse kunst in de wereld appeared first on Ramsj.

Heraut van de katholieke herleving

bwhontwerpers — Tue, 03 Jun 2025 09:11:38 +0000

In de geschiedenis van de katholieke herleving in Nederland neemt Gerard Brom een bijzondere plaats in. Niet de politieke actie en uitbouw van het organisatiewezen en niet het ‘rijk, rooms leven’ of het triomfalisme stonden bij hem voorop, maar het wegwerken van de culturele en intellectuele achterstand van zijn geloofsgenoten. Met al zijn niet geringe vermogens heeft Brom dat ideaal nagestreefd. En wee degenen die hem daarbij de voet dwarszetten of onvoldoende meewerkten… Aan polemisch talent ontbrak het de emancipator niet. Zelf trad ‘de katholieke Huizinga’, zoals hij wel werd genoemd, voor het voetlicht met zijn eigen tijdschrift De Beiaard, met een omvangrijke reeks boekpublicaties en artikelen, en met honderden voordrachten binnen en buiten katholieke kring. Broms levenslange inzet diende tenslotte een tweeledig doel: katholieken tot een volwaardig deel van de nationale samenleving maken en bijdragen tot het herstel van de christelijke godsdienst en traditie in hun katholieke gedaante.

The post Heraut van de katholieke herleving appeared first on Ramsj.

Martinus Nijhoff N.V. 1853-2002

bwhontwerpers — Tue, 03 Jun 2025 09:11:33 +0000

Toen de firma Nijhoff in januari 1953 zijn honderdjarig bestaan vierde, schreef A.L. So?temann in het Nieuwsblad voor de Boekhandel dat hij hoopte ‘dat er binnen niet al te lange tijd een volledige, gedocumenteerde geschiedenis zal komen van de meest illustere der Nederlandse boekhandels en uitgeverijen opdat aan zijn merites volledig recht zal geschieden.’ Eindelijk is deze geschiedenis geschreven. In 1853 vestigde Martinus Nijhoff, telg uit een befaamd Arnhems geslacht van boekhandelaren en uitgevers, zich in Den Haag. Oud-medewerker Bob Jongschaap vertelt nauwgezet, chronologisch en vaak anekdotisch, het verhaal over de ontwikkeling van Martinus Nijhoff als uitgever, als boekhandel en legendarisch antiquariaat. Onder Nijhoffs leiding verscheen vanaf 1864 onder andere het Woordenboek der Nederlandsche Taal. Het imposante ‘Huis Nijhoff’ aan het Lange Voorhout 9 in Den Haag, gebouwd rond 1910, wordt beschreven van kelder tot zolder, met alle activiteiten, afdelingschefs en opmerkelijke personeelsleden. Ontluisterend was de snelle ontmanteling en verkoop van het bedrijf in 1971, tegen alle afspraken in, waarmee de tragische ondergang van dit tot de verbeelding sprekende bedrijf werd ingezet.

The post Martinus Nijhoff N.V. 1853-2002 appeared first on Ramsj.

Het generatieprobleem

bwhontwerpers — Fri, 28 Mar 2025 07:14:57 +0000

Het gemak waarmee we over generaties praten, illustreert dat het een bruikbaar begrip is om maatschappelijke verschijnselen te duiden. Bij nadere beschouwing blijkt echter dat het in het dagelijks gebruik vooral aantrekkelijk is als we het losjes hanteren. Generaties kunnen tegenover elkaar staan, jonge generaties kunnen een maatschappij vernieuwen, en thuis kunnen we een generatiekloof ervaren. Karl Mannheim zag scherp hoe deze losse begripsopvatting verwarring veroorzaakte. In zijn essay Das Problem der Generationen (1927-’28) werkte hij daarom een nauwkeurig, gedifferentieerd generatiebegrip uit. In dezelfde tijd geboren zijn zegt op zich nog niet zoveel, aldus Mannheim. Pas als jongeren ook dezelfde culturele invloeden ondergaan, kan de ontwikkeling tot een maatschappelijke actieve ‘generatieeenheid’ werkelijk haar beslag krijgen. Voor dat laatste is het echter ook nodig dat bestaande culturele vormen door een versnelde maatschappelijke ontwikkeling zijn ontworteld. Anders gezegd: jongeren kunnen pas dan een eigen rol op het maatschappelijke toneel krijgen. Mannheims generatiebegrip heeft in de loop van de tijd vele auteurs en onderzoekers geïnspireerd, zowel in de geschiedwetenschap als in de sociale wetenschappen. Met de eerste Nederlandse vertaling, van de hand van Hans Driessen, kunnen nu alle generaties uit de eerste hand kennis nemen van zijn rijke gedachtegoed. Karl Mannheim (1893-1947) was een Hongaars-Duitse socioloog, die de grondlegger is van de kennissociologie. De oorspronkelijke versie van Het generatieprobleem voltooide hij in 1928. Over de vertaler: Hans Driessen is vertaler van onder andere Duitse filosofie. Eerder verschenen van hem vertalingen van Nietzsche, Sloterdijk en Schopenhauer. In 2012 verscheen van zijn hand een nieuwe vertaling van Thomas Manns De Toverberg en voor uitgeverij Vantilt vertaalde hij Wetenschap als beroep en Politiek als beroep van Max Weber.

The post Het generatieprobleem appeared first on Ramsj.

Rebussen, van duivels tot Bosch

bwhontwerpers — Fri, 28 Mar 2025 07:14:56 +0000

Denken we in beelden of in woorden? En welke rol speelt taal daarbij? In ‘Rebussen, van duivels tot Bosch’ worden deze vragen aan de orde gesteld vanuit een kunsthistorische benadering. Beeldtaal speelt een grote rol in ons denken. Het belang van het ‘lezen’ ? dus begrijpen ? van afbeeldingen kan niet worden overschat. Al in de oudheid was men zich bewust van de zeggingskracht van beelden en van de rol die visuele voorstellingen spelen voor kennis, geheugen en herinnering. In de late middeleeuwen en renaissance wordt de rebus, het spelen met woord en beeld, sterk gecultiveerd. Het vervangen van een geschreven woord door een afbeelding als synoniem is een eenvoudige stap. Complexer wordt het spel als klankovereenkomsten en betekenisassociaties worden ingezet, en al helemaal als ook meertaligheid een rol gaat spelen. In dit boek spreekt onder meer een dertiende eeuwse duivel rebustaal en wijst de Brugse schilder Jan Provoost in een geleerde rebus op de vergankelijkheid van het leven. Ook wordt duidelijk dat we betekenisvolle afbeeldingen, zoals het werk van Jheronimus Bosch, pas verantwoord uitleggen als we goed naar de historische context kijken.

The post Rebussen, van duivels tot Bosch appeared first on Ramsj.

Europa in alle staten

bwhontwerpers — Fri, 28 Mar 2025 07:14:56 +0000

Tegen de achtergrond van de actuele ‘Euro-crisis’ geeft ‘Europa in alle staten’ een overzicht van de geschiedenis van de Europese integratie. Van Briand en Monnet als voordenkers tot het grondwetsverdrag en het Europees stabiliteitsmechanisme van nu. Structurele dilemma’s als supranationaliteit versus natiestaat of het spanningsveld tussen verdergaande integratie en de opname van nieuwe lidstaten vormen daarbij de rode draad. Dit boek is echter veel meer dan een beknopte chronologische canon van zestig jaar Europese Unie. Voor elke fase uit de geschiedenis van de EU bieden de auteurs heldere karakteriseringen van de bijbehorende politicologische theorievorming en historische thema’s. ‘Europa in alle staten’ onttrekt zich aan het actuele gepolariseerde debat en verschaft een waardevol inzicht in het functioneren van de huidige EU en haar ontstaansgeschiedenis. Over de auteurs: Wim van Meurs, Robin de Bruin, Carla Hoetink, Karin van Leeuwen, Carlos Reijnen en Liesbeth van de Grift zijn docenten Europese integratie aan de Radboud Universiteit Nijmegen en de Universiteit van Amsterdam. Tom de Bruijn is staatsraad en was in de periode 2003-2011 permanent vertegenwoordiger bij de EU namens Nederland.

The post Europa in alle staten appeared first on Ramsj.