Athenaeum — Ramsj

Weerspiegeld in een waterglas

bwhontwerpers — Fri, 31 Oct 2025 09:49:57 +0000

Niet lang nadat Maurice Gilliams doorbrak met zijn roman Elias of het gevecht met de nachtegalen werd hij in een ziekenhuis opgenomen met een zware depressie. Het was niet de eerste keer dat hij naar de dood verlangde, en het zou ook niet de laatste keer zijn. Schrijvend onderzocht hij de oorzaken van zijn lijden, even nuchter en analytisch als van schaamte en woede vervuld ? ‘het dénkend verdriet’ noemde hij de kern van zijn oeuvre. In haar biografie volgt Annette Portegies hem tijdens de wandelingen die hij door Antwerpen maakte ? eerst aan de hand van zijn moeder, die de kerken in de oude binnenstad met hem bezocht, toen naast zijn vader, die in cafés en herbergen op zoek was naar cliënteel voor zijn drukkerij. Ze reist met hem via Turnhout, waar hij op een katholieke kostschool verbleef, naar Amsterdam, waar hij tijdens de Grote Oorlog als vluchteling werd opgenomen. Portegies laat zien dat Gilliams vormgaf aan zijn eerste indrukken, die hem voor het leven zouden tekenen, zoals hij vormgaf aan zijn woorden: zorgvuldig en met overgave bouwend aan een mythe, een schuilplaats, een uitvlucht.

The post Weerspiegeld in een waterglas appeared first on Ramsj.

Met gloedvolle revolutionaire groet

bwhontwerpers — Fri, 31 Oct 2025 09:49:56 +0000

Ernesto Che Guevara was van jongs af aan een avonturier. De brieven die hij tijdens zijn reizen door Zuid-Amerika schreef laten zijn ontwikkeling zien van student medicijnen naar arts, en van geëngageerd vrijwilliger naar de revolutionair strijder die hem iconisch maakte. We leren hem kennen als zoon, echtgenoot en vader, maar ook als guerrillastrijder, politiek leider en filosoof. Enkele van de brieven die hier zijn verzameld zijn bekend, zoals die aan Fidel Castro. Zo’n tachtig procent is nu pas vrijgegeven uit het archief van de Che Guevara Studies in Havana. De chronologisch samengestelde verzameling geeft inzicht in de motieven, gevoelens en daden van een buitengewoon mens, in verschillende fases van zijn leven.

The post Met gloedvolle revolutionaire groet appeared first on Ramsj.

De klacht van de buffel

bwhontwerpers — Fri, 31 Oct 2025 09:49:54 +0000

Als de zwaluw terugkeert naar zijn nest, treft hij daar een mussen-familie aan die niet van plan is te vertrekken. De feniks zal recht moeten spreken in deze gevoelige kwestie. Ook de luis wil verhaal halen, bij de vlo en de bedwants. En het is de ziel van de buffel die zijn klacht richt tot de heerser van de onderwereld. Zo leren we dat ook dieren elkaar leed toebrengen. Hoewel het leed dat mensen hen aandoen waarschijnlijk groter is. Duizend jaar zal de buffel zich beklagen over de ondank van de mens, terwijl hij zich zó heeft uitgesloofd. Wilt Idema laat ons kennismaken met de mooiste dierenfabels uit China en voorziet alle verhalen van een toelichting.

The post De klacht van de buffel appeared first on Ramsj.

Magellaan

bwhontwerpers — Fri, 31 Oct 2025 09:49:51 +0000

In augustus 1519 verlaten vijf schepen met aan boord 237 mannen de haven van Sevilla. Ze maken deel uit van een expeditie die werd gefinancierd door de Spaanse keizer Karel v. Gezagvoerder is Ferdinand Magellaan, een Portugees. Het doel van de expeditie is aan te tonen dat de Molukken, belangrijk vanwege kostbare specerijen, tot Spanje behoorden. De missie zou drie jaar duren. Geteisterd door stormen, tegenslag, achterdocht, verraad, wreedheid, muiterij, honger en wanhoop bevaart de vloot zeeën die Europeanen nooit eerder hadden gezien. De bemanning komt in contact met onbekende volkeren en culturen, zoals de Patagoniërs van Vuureiland en de inwoners van Polynesië. Magellaan overleeft de reis niet. Slechts één van de vijf schepen komt in september 1522 aan in Spanje. Aan boord achttien uitgemergelde mannen. Een van hen was Antonio Pigafetta, een Italiaanse kroniekschrijver die gedurende de hele reis aantekeningen heeft gemaakt en wiens verhaal zich in de jaren daarna verspreidde over Europa.

The post Magellaan appeared first on Ramsj.

Mijn lieve Calpurnia

bwhontwerpers — Fri, 31 Oct 2025 09:49:51 +0000

De Romeinse wereld was er vooral een van mannen. Het rijk besturen, legers leiden, wegen en aquaducten bouwen: mannenzaken. Ook in de Romeinse literatuur komen vrouwen er vaak bekaaid vanaf. Maar er zijn gelukkig uitzonderingen. In de correspondentie van Plinius de Jongere (ca. 62-ca. 113), een vriend en tijdgenoot van keizer Trajanus, staan vrouwen centraal. Plinius onderhoudt vriendschappen en zakelijke relaties met rijke vrouwen. Ook schrijft hij geregeld aan vrouwelijke familieleden. Heel bijzonder zijn enkele ontroerende brieven aan de jonge Calpurnia, zijn derde vrouw. In het huwelijk met haar heeft hij zijn ware liefdesgeluk gevonden, zo lijkt het. De bundel wordt afgerond met een reeks literaire portretten van voorbeeldige vrouwen. Plinius’ brieven tonen een kleurrijk panorama van levensechte vrouwenfiguren. En als altijd laten ze zien wat Plinius zelf belangrijk vindt: zijn brieven zijn ook een soort zelfportretten. Een boeiend en veelzijdig inkijkje in de Romeinse elite-kringen uit de keizertijd.

The post Mijn lieve Calpurnia appeared first on Ramsj.

Op jouw bruiloft

bwhontwerpers — Fri, 29 Aug 2025 08:02:11 +0000

Het gebeurt allemaal in die ene idiote zomer van 1944. Frankie Addams, een tomboy van twaalf, zit in de keuken bij Berenice Sadie Brown, de zwarte kokkin, met haar neefje John Henry West van zes, die de hele ruimte ondergekliederd heeft met rare kindertekeningen. Ze beseft dat ze nergens deel van uitmaakt, niet van een club, niet van een familie. Ze hoort nergens bij. Voor Frankie, eenzaam en in de war, draait de hele zomer om de bruiloft van haar broer Jarvis. Ze wil er zo graag bij horen dat ze wel verliefd lijkt op zijn trouwerij. Ze hoopt met de beide aanstaanden nog lang en gelukkig te leven? Carson McCullers, die beroemd werd met Het hart is een eenzame Jager, schreef een roman over het universele thema van eenzaamheid en verlangen. Net als haar andere boeken is de coming of age van haar hoofdpersoon slechts onderdeel van een groter verhaal over niets minder dan het leven zelf.

The post Op jouw bruiloft appeared first on Ramsj.

De onzichtbaarheid van de vrouw

bwhontwerpers — Fri, 29 Aug 2025 08:02:10 +0000

Er is geen bewijs dat de ‘kunstenaars’ van de grotten van Lascaux mannen waren. Zoals er ook geen bewijs is dat alleen mannen op bizons joegen of dat technische vooruitgang in de vroegste landbouw enkel aan mannen te danken is. Wél is duidelijk dat onze kijk op de geschiedenis mannelijk bepaald en patriarchaal is. Toen in de negentiende eeuw de prehistorie voor het eerst als periode werd bestudeerd, werd de blik daarop ontwikkeld door mannen. Zij projecteerden de stereotypen van hun tijd op de oertijd. Vrouwen werden gezien als ‘verweksters’ wier rol beperkt bleef tot het opvoeden van kinderen, huishoudelijk werk en voedsel verzamelen. Dat beeld begint te kantelen dankzij nieuwe ontdekkingen en archeologisch onderzoek naar rolverdeling. Er blijkt geen bewijs te zijn voor een ‘natuurlijke’ hiërarchie tussen de seksen. Patou-Mathis ontmantelt de seksistische vooroordelen die lange tijd het beeld van prehistorische vrouwen hebben bepaald, en werpt zo een nieuw licht op de plaats van deze vrouwen in de geschiedenis.

The post De onzichtbaarheid van de vrouw appeared first on Ramsj.

Een leven

bwhontwerpers — Fri, 03 Jan 2025 15:44:39 +0000

Alfonso Nitti is een dromer. En dromers hebben wel vaker een wat ingewikkelde relatie met het leven. Nitti fantaseert over de werkelijkheid, en voor wat hem niet aanstaat loopt hij weg. Het burgerlijke milieu waar hij deel van uitmaakt frustreert hem. Hij werkt bij een bank ? wat hij ervaart als een straf. Door een speling van het lot komt hij terecht in het huis van de bankdirecteur. Diens dochter wordt zijn ondergang.Ironie was nooit ver weg in het leven van Italo Svevo. Zo zag hij zich gedwongen te gaan werken voor de bank van zijn schoonvader toen hij weinig succes had met ‘Een leven’, zijn debuut. Dat gebrek is achteraf bezien vreemd, want de psychologische roman was baanbrekend: Svevo ontleedt en beschrijft met grote precisie en in zijn unieke stijl het lijden en het lot van zijn hoofdpersoon. Een onaangepast mens, zoals de titel oorspronkelijk luidde.

The post Een leven appeared first on Ramsj.

De zeven broers

bwhontwerpers — Fri, 29 Mar 2024 08:01:39 +0000

In de ongerepte wildernis van het Finland van de negentiende eeuw leven zeven broers. Ze bevechten hun vrijheid op elkaar, op de natuur en op de maatschappij. Hun grote rechtvaardigheidsgevoel en primaire manier van reageren brengt hen meer dan eens in problemen, en de kracht van hun vuisten lost lang niet alles op. In een mix van rauwheid en romantiek, gevoeligheid en geweld toont deze klassieke en originele roman hun ontwikkeling tot volwassen mannen. De werkelijkheid is weerbarstig, de natuur is onvoorspelbaar, en hun eigen zwakheid is moeilijker te hanteren dan de broers denken. Behalve de harde lessen van het leven zijn het de mythische en sterke verhalen die hun de sleutel tot volwassenheid bieden.

The post De zeven broers appeared first on Ramsj.

Twaalf keizers

bwhontwerpers — Fri, 29 Mar 2024 08:01:39 +0000

Hoe ziet macht eruit? In ‘Twaalf keizers’ vertelt Mary Beard, in een tijd dat er weer beelden van hun voetstuk worden getrokken, hoe de beeldvorming van de rijken en machtigen in het Westen meer dan twee millennia lang is bepaald door voorstellingen van Romeinse heersers. Centraal staan de ’twaalf keizers’, van de meedogenloze Julius Caesar tot de vervloekte Domitianus. Waarom staan juist die moordende autocraten in de kunst tot op de dag van vandaag zo sterk op de voorgrond? Beard neemt de lezer mee op een rondreis door tweeduizend jaar kunst- en cultuurgeschiedenis. Een verhaal van veranderende identiteiten en ambivalente weergaven van autoriteit.

The post Twaalf keizers appeared first on Ramsj.

Op zoek naar de zwarte masseur

bwhontwerpers — Fri, 02 Feb 2024 07:51:20 +0000

Lord Byron die de Bosporus overzwemt, Shelley die nooit heeft leren zwemmen en verdrinkt in de Baai van La Spezia, Hart Crane die de dood vindt bij een duik in de Golf van Mexico ? en vele anderen. ‘Op zoek naar de zwarte masseur’ gaat over grote zwemhelden. Met een overvloed aan verhalen en anekdotes voert Charles Sprawson, die zelf de Hellespont overzwom, ons mee naar een waterwereld die wordt bevolkt door bevallige halfgoden. Een wereld die de mensheid heeft gefascineerd sinds de oude Grieken en Romeinen, in de tijden van Yeats, Woolf, Fitzgerald en Hockney, en tot op heden.

The post Op zoek naar de zwarte masseur appeared first on Ramsj.

Genadezesjes

bwhontwerpers — Fri, 02 Feb 2024 07:51:16 +0000

In ‘Genadezesjes’ laat Eelco Runia zien wat iedereen weet maar niemand durft te zeggen. H? analyseert op scherpe w?ze de ontsporing van de universiteit, ooit een bolwerk van professionaliteit. Z?n beschr?vingen van regeldruk, protocolfetisjisme en verantwoordingshysterie z?n een feest van herkenning voor iedereen die werkzaam is aan de universiteit of een andere verbureaucratiseerde instelling. In een achttal brieven ? gericht aan buitenstaanders, Kamerleden, bestuurders, collega’s, de bedr?fsarts, studenten, promovendi en de belastingbetaler ? licht Runia het fenomeen universiteit vanuit verschillende gezichtspunten door. Het eindigt met een tienpuntenplan waarin Runia aangeeft hoe we kunnen ontsnappen aan het politiek correcte kader waarin elke oplossing de volgende verslechtering is.

The post Genadezesjes appeared first on Ramsj.

Uit de diepten van de hel

bwhontwerpers — Fri, 05 Jan 2024 07:21:39 +0000

De toekomst zou schitterend zijn. Het Romeinse rijk was voortaan christelijk, en de keizer zou het geloof verspreiden, te vuur en te zwaard. Niets stond de eindoverwinning van het christendom nog in de weg. Het loopt anders. Ketters zaaien verdeeldheid. Machtige patriarchen vliegen elkaar in de haren, strooien met goud en nemen massa’s agressieve ‘supporters’ mee naar concilies om hun zin door te drukken. Ondertussen proberen keizers eenheid af te dwingen en worden bisschoppen verbannen, gemarteld of vermoord. En niemand kan het uiteenvallen van de kerk én het rijk tegenhouden. We leren er niet veel over op school, over de ondergang van het Romeinse rijk. Na Julius Caesar gaat het al snel over Karel de Grote. Daarmee missen we een fascinerend verhaal met een werkelijk adembenemend slot. Eerst een diepe crisis, dan een verwoestende oorlog en daarna duiken uit de woestijn, als uit de diepten van de hel, enorme Arabische legers op. Niets kan hen tegenhouden. Kerk en rijk storten ineen. Het is een verhaal zó fantastisch dat je het onmogelijk kunt verzinnen. Zoiets kan alleen maar echt gebeurd zijn.

The post Uit de diepten van de hel appeared first on Ramsj.

Nobele wilden

bwhontwerpers — Fri, 05 Jan 2024 07:21:34 +0000

Van jongs af aan vielen de zusjes Olivier op: geÃ«mancipeerd, aantrekkelijk, vastberaden en gevaarlijk ‘wild’. Dichter Rupert Brooke was naar verluidt verliefd op alle vier, D.H. Lawrence vond ze walgelijk. Virginia Woolf kon geen hoogte van ze krijgen. De zussen waren hun tijd vooruit. Margery en Daphne studeerden in Cambridge toen sommigen nog dachten dat vrouweneducatie slecht was voor de voortplantingsorganen. Noel werkte al tijdens de Eerste Wereldoorlog als arts; Daphne stichtte de eerste Steiner-school in Engeland; Brynhild excelleerde als verbindende schakel met de Bloomsbury-groep. In ‘Nobele wilden’ plaatst Watling de zussen in het volle licht van de geschiedenis en biedt daarmee zicht op het vroege feminisme van de vorige eeuw, de progressieve politieke denkbeelden van die tijd, het vrouwbeeld in de gezondheidszorg en het culturele landschap na de Eerste Wereldoorlog. Met bijrollen voor mannen als George Bernard Shaw, H.G. Wells en C.S. Lewis is Nobele wilden allereerst een portret van zusterschap in al haar facetten.

The post Nobele wilden appeared first on Ramsj.

Karakterschetsen

bwhontwerpers — Fri, 05 Jan 2024 07:21:23 +0000

‘Karakterschetsen’ biedt ons een blik op het dagelijks leven in het Athene in de vierde eeuw voor Christus. De typen zijn zo neergezet dat ze voor de eigentijdse stadsgenoten direct herkenbaar waren. Ook hedendaagse lezers zullen vele oude bekenden tegenkomen. Theophrastos hanteert een vast stramien: hij begint met een soort definitie, en gaat vervolgens te werk alsof hij de symptomen van een ziekte beschrijft. Een compleet mensbeeld wordt zo niet gegeven, maar er ontstaat wel een heel levendige schildering, zonder enige moralistische pretentie. De dertig rake typeringen zijn scherp en nietsontziend. De taal is die van het volk: soms hard, maar altijd met gevoel voor humor.

The post Karakterschetsen appeared first on Ramsj.

Nacht en dag

bwhontwerpers — Fri, 05 Jan 2024 07:21:22 +0000

We zijn aanwezig bij theevisites en diners, die Virginia Woolf beschrijft met haar bekende ironie en haar humoristische gevoel voor het absurde. En we gaan mee op prachtig beschreven omzwervingen door Woolfs geliefde Londen. Haar hoofdpersonen, drie vrouwen en twee mannen, staan voor grote keuzes in hun leven. Trouwen? Een carrière zonder huwelijk? Een combinatie? Mary Datchet, voorvechtster van vrouwenrechten, is verliefd op Ralph Denham, maar die is verliefd op Katharine Hilbery. Zij weet het nog niet, verlooft zich eerst met William Rodney maar twijfelt ? en zijn oog valt op een nichtje van Katharine. Met groot psychologisch inzicht verweeft Woolf een subtiel liefdesverhaal met een moderne sociale roman over kwesties als vrouwenkiesrecht en de verschillende rollen van vrouwen.

The post Nacht en dag appeared first on Ramsj.

Dante

bwhontwerpers — Wed, 20 Dec 2023 12:16:09 +0000

Vanwege de roem die hem al bij leven ten deel viel, weten we over Dante Alighieri meer dan over de meeste van zijn tijdgenoten. We volgen de later wereldberoemde dichter vanaf zijn adolescentie: als de zoon van een woekeraar, die ervan droomt tot de wereld van edelen en schrijvers te behoren. We zien hem in de donkere wandelgangen van de corrupte politiek en tijdens zijn ballingschap, waarin hij de verscheidenheid van veertiende-eeuws ItaliÃ« ontdekt. Historicus Alessandro Barbero plaatst de schepper van De goddelijke komedie in zijn tijd, cultuur en maatschappelijke context. ‘Dante’ is daarmee niet alleen een portret van een dichter; het biedt een volledig beeld van een man die vat probeert te krijgen op macht, geld, oorlog, familie, vriendschap en liefde.

The post Dante appeared first on Ramsj.

Het leven in Rome

bwhontwerpers — Wed, 20 Dec 2023 12:16:08 +0000

De Romeinse dichter Quintus Horatius Flaccus geldt als een van de allergrootsten uit de antieke literatuur. In luchtige verzen spreekt de dichter over zichzelf en zijn leven, en over de belangrijke personen die hij heeft ontmoet, zoals Maecenas en Vergilius. Literatuur en politiek komen aan bod, maar ook grappige taferelen uit het leven van alledag in Rome. Beroemd is Horatius’ hilarische verslag van een reis over de Via Appia naar Brindisi. Zijn ogenschijnlijk weinig poëtische verzen verraden de trefzekere hand van een meesterdichter. Deze nieuwe vertaling wil recht doen aan de speelse en literaire kwaliteiten van Horatius’ debuut.

The post Het leven in Rome appeared first on Ramsj.

Winst voor iedereen

bwhontwerpers — Fri, 27 Oct 2023 06:37:59 +0000

Joseph Stiglitz beschrijft hoe het vrijemarktdenken is ontspoord, vooral in Amerika. Maar daar niet alleen. Kern van het probleem is dat een paar grote bedrijven de markt zijn gaan overheersen. De overheid staat erbij en kijkt ernaar. De financiële sector ging zijn eigen gang, wat leidde tot de crisis van 2008. Technologiebedrijven eigenen zich inmiddels op ongekende schaal persoonlijke data toe en in handelsovereenkomsten worden de belangen van de werknemers vergeten. Welvaart wordt op steeds grotere schaal gestolen in plaats van gecreëerd. Stiglitz laat zien wat we nodig hebben voor welvaart en een hoge levensstandaard: onderwijs, wetenschappelijke en technische vooruitgang, verantwoordelijkheidsbesef en de rechtsstaat. Hij pleit voor eerherstel voor de instellingen die lijden onder de macht van de grote ondernemingen: de rechtspraak, de universiteiten, de media, ja de democratie zelf. We moeten de markten zo reguleren dat ze de belangen van de mensen dienen in plaats van andersom. Dat is een politieke keuze. Stiglitz staat voor een progressieve vorm van kapitalisme met een gezonde economische groei. Alleen zo komt een fatsoenlijk bestaan voor iedereen weer binnen handbereik.

The post Winst voor iedereen appeared first on Ramsj.

Vrijheid

bwhontwerpers — Fri, 27 Oct 2023 06:37:58 +0000

In ‘Vrijheid’ brengt Hans den Hartog Jager de belangrijkste kunstwerken bij elkaar die de afgelopen vijftig jaar in Nederland zijn gemaakt. De keuze is subjectief, en daar gaat het ook om: in deze tijd, waarin we de geschiedenis voortdurend herschrijven, blaast Den Hartog Jager de discussie over de mijlpalen van de Nederlandse kunst nieuw leven in. Welke kunstenaars vertegenwoordigen onze tijd? En wat zegt dat over hoe we naar de wereld kijken? ‘Vrijheid’ is naast een belangrijk overzicht ook een viering van de kracht van kunst: Het stimuleert om na te denken over onze kunstgeschiedenis en dat vele inspirerende en prikkelende kunstwerken naast elkaar plaatst. Een nieuwe Nederlandse kunstgeschiedenis, voor een nieuwe tijd.

The post Vrijheid appeared first on Ramsj.